Faalogo. Pa'i le ata.
Fa'afetaui le ata ma le upu
Fai leotele
Fausia le fuaiupu
Faalogo ma lolomi
Su'ega faaleoga i le gagana Nouei: o mea o lo'o aofia i lenei lesona
O lenei suega fefa'asoaa'i e leai se totogi o se vaega o le vasega Mondosol A'oa'o e tautala i le gagana Nouei. E siaki ai leo mai le alafapeta ma le lesona o le faaleoga: o vaueli faaopoopo e tolu æ, ø ma å, mata'itusi le leoa i le hv ma le d mulimuli, ma leo vaivai o le kj ma le sh i le skj ma le sj.
O mea o le ae aoaoina
- være — æ e latalata i le a i le leaga.
- søt — ø e pei o le vaueli i fulufulu, o laugutu e lapotopoto.
- i — å fiafia i le o i le tele atu.
- hvor — filemu h: fai mai vor.
- Atua — le leoa le d faai'u: e foliga mai o le alu.
- kjøre — kj, o se leo mālū ma gugulu.
- skje — e foliga tutusa le skj ma le sh.
- sju — sj e foliga fo'i i le sh.
Faataitai fesili
- I le “hvor”, o le fea mataʻitusi e leai se leo? (v, h, r)
- O le fea upu e amata i le leo sh? (atua, på, skje)
- E fa'apefea ona faaleoina le "god"? (e pei o le Igilisi go, fa'atasi ai ma le d malosi, e pei o le Igilisi good)
- O le fea mata'itusi e sili atu lona leo e pei o le o? (æ, ø, å)
Le auala e fa'atino ai le lesona
Amata i kata fa'amanatu: tā e fuli, fa'alogo, ma ta'u leotele upu ta'itasi. Ona fa'ata'ita'i lea o upu lava e tasi i ni ta'amilosaga vave — fa'alogo ma tā le ata sa'o, fa'afetaui paga, fausia le fuaiupu, fa'alogo ma lolomi — a'o le'i faia se suega pu'upu'u ma fatu. O se tali sese e tau ai se fatu; i le fa'ai'uga e mafai ona e fa'ata'ita'i au mea sese pe toe amata. Fa'auma e maua ai le XP ma fa'aolaola ai lau faasologa i aso ta'itasi.
Aisea e taua ai
E lē o taimi uma e tutusa ai le sipelaga a le gagana Nouei ma le leo. O le taimi lava e te iloa ai po o fea mataitusi e leai se leo ma le leo o æ, ø, å, kj ma le skj, e mafai ona e faitau leotele i upu fou ma le mautinoa ma malamalama tagata ia te oe i le taimi muamua.
Faifai ai pea
Ua e sauni mo nisi mea? Toe foʻi i le vasega atoa o le Aʻoaʻo e tautala i le gagana Nouei e filifili ai lau lesona e sosoo ai, pe suʻe uma vasega a le Mondosol . Mo se faʻamatalaga faʻamaonia, tagaʻi i le Språkrådet (Fono a Gagana a Nouei) . E leai se totogi o le Mondosol e amata ai; E le gata i lea, e tatala uma vasega, e le faʻatapulaʻaina loto ma faʻataʻitaʻiga e aunoa ma le initaneti.